Minetti (εκδοχή ΙΙ – «James Ensor»)

Minetti (εκδοχή ΙΙΙ – «Ο Ηθοποιός») – Από το σκηνοθετικό σημείωμα

Written by admin on . Posted in Minetti (εκδοχή ΙΙ – «James Ensor»)

Το έργο Minetti του Τ. Μπέρνχαρντ είναι μια πολυπρόσωπη παρωδία του Βασιλιά Ληρ του Σαίξπηρ, που ακροβατεί διαρκώς ανάμεσα στο γελοίο και στο τραγικό. Δεν είναι μονόλογος. Η ύπαρξη της Κυρίας με τα κόκκινα που βυθίζεται στο ποτό και την κατάθλιψη φλερτάροντας κάθε πρωτοχρονιά με την αυτοκτονία, της 17χρονης κοπέλας που εκδιώχτηκε από το σπίτι της ως σύγχρονη Κορντέλια, του ρεσεψιονίστ που αγωνίζεται ως ναυαγός μιας άλλης εποχής, να σώσει το των ελάχιστων αστέρων ξενοδοχείο του από την επέλαση των αφιονισμένων πελατών, του Νάνου που απόψε ντύθηκε ναύτης και που ο Minetti διαρκώς μπερδεύει με τον καλλιτεχνικό διευθυντή θεάτρου, είναι απολύτως απαραίτητη. Όπως και η παρουσία όλου του γελοίου και τρομακτικού περίγυρου. Γιατί όλοι και όλα έχουν τη θέση τους. Εξυπηρετούν το σκοπό τους. Συνυπάρχουν σαν ένα εξαιρετικά συμπαγές, ας πούμε ρεαλιστικό, τέχνασμα του συγγραφέα που δρομολογεί και μετατοπίζει τους σπινθήρες της σκέψης του θεατή, προς συγκεκριμένες σημασίες (ιδίως σε ένα κεντροευρωπαϊκό κοινό). Ακόμα δίνουν την ευκαιρία στο βασικό ήρωα, να «υπάρξει», να «φωτιστεί» και να ξεδιπλώσει πιο «φυσικά» και αβίαστα τις πολυδαίδαλες ατραπούς της διάνοιας του.

Είναι προφανές λοιπόν ότι εμείς σ’ αυτήν τη Γ’ εκδοχή δεν ανεβάζουμε το έργο του Τόμας Μπέρνχαρντ. Αυτό ίσως, κάπως, μπορεί και να το ακουμπήσαμε στις δύο προηγούμενες. Η ανάγκη μας αυτήν τη φορά, σε συνδυασμό με τις όποιες δυνατότητές μας, μας οδήγησαν στην εξής ιδέα: Να προσπαθήσουμε μέσα από την επιλεκτική χρήση, εκτενών και αυτούσιων αποσπασμάτων του κειμένου, να το υποστηρίξουμε και με διαφορετικές ενδεχομένως σημασίες.

Αναλάβαμε λοιπόν την ευθύνη να «παραβλέψουμε» όλα τα άλλα πρόσωπα (εκτός φυσικά του Minetti) και κάποιες από τις χωροχρονικές συντεταγμένες, που προτείνει το πλήρες κείμενο. Αντ’ αυτών θελήσαμε να εμπιστευτούμε τον ήχο, το φως αλλά και τη γενναιόδωρη σχέση, που αναπτύσσεται ανάμεσα στη φαντασία του ηθοποιού με το θεατή.

Ο στόχος μας; Να παρακολουθήσουμε την πνευματική κραυγή, ενός ταξιδιώτη του χρόνου – του ηθοποιού, που αγωνίζεται να υπάρξει και να αρθρώσει Λόγο,  δηλαδή ελευθερία και βούληση, ενάντια σε ένα μοχθηρό και πλήρως αντιπνευματικό περιβάλλον. Μοναδικό του όπλο μια βαλίτσα γεμάτη μνήμες από τα σπάνια πεπρωμένα που έζησε και τις πολύτιμες πίκρες που τον οδήγησαν απόψε εδώ, μπροστά μας.

Θα ήταν μεγάλη παράλειψη να μην ευχαριστήσουμε από καρδιάς, όλους όσοι συμμετείχαν με αυταπάρνηση ή βοήθησαν με οποιοδήποτε τρόπο – ακόμη και με ένα χαμόγελο – σ’ αυτήν την τετράχρονη περιπέτεια. Και φυσικά οφείλουμε τιμή στο σπουδαίο ηθοποιό και δάσκαλο που τόλμησε να γίνει μαθητής του μαθητή του: Τον Κύριο Δημήτρη Βάγια.

 

Ο σκηνοθέτης,

Πέτρος Ζηβανός

 

Ολόκληρο το κείμενο βρίσκεται στο πρόγραμμα της 3ης εκδοχής του «Minetti – Ο Ηθοποιός».

 

Σκηνοθετικό σημείωμα πρώτης εκδοχής

Σκηνοθετικό σημείωμα δεύτερης εκδοχής

Minetti Ένα πορτραίτο του καλλιτέχνη όταν γεράσει – Σκηνοθετικό σημείωμα

Written by admin on . Posted in Minetti (εκδοχή ΙΙ – «James Ensor»)

Minetti, μια περιπέτεια στη Θεσσαλονίκη

Με το Minetti, του Τόμας Μπέρνχαρντ – αυτήν την πολυπρόσωπη παρωδία του Βασιλιά Ληρ – δεν ανεβάζεις απλά, μιαν ακόμη παράσταση.

Μπαίνεις σε μια απρόβλεπτα επικίνδυνη πνευματική περιοχή, με δυσδιάκριτα όρια. Είναι τέτοια η δύναμη της «διάνοιάς» του και τόσο απολύτως αδιαμφισβήτητα τα θεωρητικά του αξιώματα που τρομάζεις. Νιώθεις διαρκώς να σε τραβούν απότομα από το αυτί και να σε υποχρεώνουν να τρέξεις προς την αντίθετη κατεύθυνση. Είναι σα να έρχεσαι σε επαφή, με ένα έντονο και ξαφνικό παράπονο, που νοσταλγεί την ενότητα ενός κόσμου που χάθηκε – γιατί δεν τόλμησε να υπάρξει ποτέ – ή σα να σε κατακλύζει το γέλιο ενός βίαιου και οδυνηρού πόθου για το απόλυτο.

Φυσικά ελάχιστα από τα παραπάνω, είχαμε υποψιαστεί όταν το 2006 τολμήσαμε να δρασκελίσουμε το κατώφλι της περιπέτειας – Minetti!
Α’ εκδοχή – Ένα πορτρέτο του καλλιτέχνη όταν γεράσει

 

Περίπου στην αρχή των προβών (Σεπτέμβριος 2006), αντιληφθήκαμε ότι οι τότε συνθήκες αλλά και οι δυνατότητές μας, μας οδήγησαν ευθέως σε ένα ανέβασμα «μετωπικού» χαρακτήρα, με έντονα τα διαδραστικά στοιχεία (συχνή επέμβαση στοιχείων της πραγματικότητας με στόχο την αναχαίτιση του θεατρικού οίστρου, άμεση απεύθυνση στο θεατή με πιθανό αποτέλεσμα την όξυνση της προσοχής του κλπ.)

Πρώτη μας λοιπόν σκέψη, ήταν να ανέβει η παράσταση σε έναν μη αμιγώς θεατρικό χώρο. Κάτι σα φουαγιέ ξενοδοχείου – όπου ηθοποιοί και θεατές θα μετατρέπονταν σε πελάτες ενός ξενοδοχείου στην Οστάνδη, κάποια παραμονή πρωτοχρονιάς – ή σαν το φουαγιέ της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών – όπου η αναμονή του καλλιτεχνικού διευθυντή του θεάτρου

από τον Minetti θα αποκτούσε προφανώς διαφορετικά σημαινόμενα.

Μετά από αρκετές και στα όρια του γκροτέσκο περιπέτειες, με τον ιδιωτικό και δημόσιο παράγοντα της πόλης μας («Η γενέτειρα μας είναι και ο δολοφόνος μας» Minetti, γ’ σκηνή) βρεθήκαμε στον 3ο όροφο του καφέ Σαντέ. Διαμορφώσαμε και διαμορφώναμε σχεδόν από την αρχή κάθε φορά το χώρο, επιχειρώντας να μετατρέπουμε τις αντιξοότητες της πραγματικότητας, σε αισθητικό και καλλιτεχνικό αποτέλεσμα της παράστασης. Η κεντρική σκηνοθετική ιδέα, πάνω στην οποία εργαστήκαμε τότε ήταν: Η λειτουργία και ο ρόλος του ήρωα Minetti, απέναντι σ’ αυτόν τον αλλοπρόσαλλο καρναβαλικό περίγυρο που προτείνει ο Μπέρνχαρντ αλλά και απέναντι στους θεατές, να προσπαθεί ταυτιστεί με το ρόλο και τη λειτουργία που οφείλει ενδεχομένως να έχει η τέχνη απέναντι στη ζωή.

Ένας πολύχρωμος ίσως καταλύτης που αποκαλύπτει τις αντιφάσεις, τις ρωγμές και το παράλογο της ανθρώπινης ύπαρξης, που μας συμφιλιώνει με τη φθαρτότητά της και που ίσως μας παρηγορεί για κάθε τι ανεπανόρθωτο.

 Πέτρος Ζηβανός

 

Ολόκληρο το κείμενο βρίσκεται στο πρόγραμμα της 3ης εκδοχής του «Minetti – Ο Ηθοποιός».


Σκηνοθετικό σημείωμα δεύτερης εκδοχής

Σκηνοθετικό σημείωμα τρίτης εκδοχής

Σκηνοθετικό σημείωμα

Written by admin on . Posted in Minetti (εκδοχή ΙΙ – «James Ensor»)

Minetti (εκδοχή ΙΙ – «James Ensor») – Σκηνοθετικό σημείωμα

Τον Σεπτέμβριο του 2007 με κίνητρο και αφορμή τη συμμετοχή του ΚΘΕΘ στα 42α ΔΗΜΗΤΡΙΑ του Δήμου Θεσσαλονίκης επιχειρήσαμε τη Β΄εκδοχή. Αυτή τη φορά συνεργαστήκαμε με το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης το οποίο και μας παραχώρησε την κεντρική του αίθουσα «Μελίνα Μερκούρη».

Στόχος μας ήταν να διερευνήσουμε την εκλεκτική -σχεδόν χημική- συγγένεια του θεατρικού ήρωα Minetti με έναν «υπαρκτό», ούτως ή άλλως, ήρωα του έργου, τον συγκλονιστικό κεντροευρωπαίο ζωγράφο Τζέημς Ένσορ. Μέσα από την προβολή επιλεγμένου οπτικού υλικού, σε αρκετά σημεία της παράστασης και με τη συρρίκνωση στο επίπεδο των απλών νύξεων όλων των καρναβαλικών ιντερμέδιων του έργου, προσπαθήσαμε να φέρουμε σε δημιουργική αντιπαράθεση τους δύο ήρωες, από τις πηγές έως και τις εκβολές της δημιουργικής τους ύπαρξης.

Ο σκηνοθέτης,
Πέτρος Ζηβανός

 
Ολόκληρο το κείμενο βρίσκεται στο πρόγραμμα της 3ης εκδοχής του «
Minetti – Ο Ηθοποιός».

 

Σκηνοθετικό σημείωμα πρώτης εκδοχής

Σκηνοθετικό σημείωμα τρίτης εκδοχής

Η παράσταση

Written by admin on . Posted in Minetti (εκδοχή ΙΙ – «James Ensor»)

Minetti (εκδοχή ΙΙ – «James Ensor»)

17 Οκτωβρίου2007 , 42α ΔΗΜΗΤΡΙΑ , Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης
Μετάφραση: Σουζάνα Ιωαννίδου

(με την συνεργσία του Πέτρου Ζηβανού)

Σκηνοθεσία: Πέτρος Ζηβανός

Σηνικά – Κοστούμια – Μάσκες : Ορέστης Μεσοχωρίτης

Μουσική:Γιώργος Χούχος

Φωτισμοί: Ευγενία Σαρηπανίδου

Video Art : Ορέστης Κουράκης , Γιάννης Πειραλής

Επιμέλεια Κειμένων : Τατιάνα Λιάνη

Σχεδιασμός εντύπων : Θάνος Παππάς

Βοηθός Σκηνοθέτη : Λήδα Μπατσή

Διεύθυνση Παραγωγής : Γιάννης Γκουντάρας

Χειρισμός Κονσόλας ήχου: Ελένη Τηλικίδου

Χειρισμός Κονσόλας φωτισμού : Ευγενία Σαρηπανίδου, Ελένη Μπούρα

 

ΔΙΑΝΟΜΗ

Μινεττι : Δημήτρης Βάγιας

Κυρία : Όλγα Αλεξανδροπούλου

Ρεσεψιονίστ: Γιάννης Γκουντάρας

Γκρουμ : Ορέστης Μεσοχωρίτης

Κορίτσι : Μαργαρίτα Παππαγιάννη

Και μια κυρία καποιας ηλικίας : Σοφία Ζηβανού

Μασκαρεμένοι: Αργυρώ Ανανιάδου, Αντιγόνη Φρυδά, Χάρης Παπαδόπουλος (Κέντρο Θεατρικής Έρευνας Θεσσαλονίκης – Δραματική Σχολή Κ.Θ.Β.Ε.)Κώστας Βουρλίωτης, Αγγελική Εφραιμίδου , Ορέστης Παλιαδέλης, Σοφία Σαπρίκη , Ελευθερία Τσάκουρη, Γιάννης Τσίκουλας (Κέντρο Θεατρικής Έρευνας Θεσσαλονίκης).

κεντρο θεατρικης ερευνας θεσσαλονικης