Minetti (εκδοχή ΙΙΙ – «Ο Ηθοποιός»)

Thomas Bernhard

Written by admin on . Posted in Minetti (εκδοχή ΙΙΙ – «Ο Ηθοποιός»)

Thomas Bernhard – Σύντομο βιογραφικό

Thomas Bernhard
(1931-1989)

Αυστριακός συγγραφέας, θεωρείται απ’ τους μεγαλύτερους γερμανόφωνους συγγραφείς του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα. Παιδί μιας ανύπαντρης μητέρας, πέρασε τα παιδικά του χρόνια κοντά στον συγγραφέα παππού του, τον οποίο υπεραγαπούσε. Στην εφηβεία του η μητέρα του αναγκάστηκε να τον στείλει σ’ ένα εθνικοσοσιαλιστικό οικοτροφείο, όπου πέρασε τραυματικά χρόνια με μόνη διέξοδο τα μαθήματα ζωγραφικής, μουσικής και τραγουδιού, που ο παππούς του επέμενε να πάρει. Στα 15 του χρόνια παράτησε το γυμνάσιο και άρχισε να δουλεύει σ’ ένα μπακάλικο. Το 1949 μια ευαισθησία στους πνεύμονες, που εξελίχθηκε σε φυματίωση, τον ανάγκασε να περάσει αρκετά χρόνια σε νοσοκομεία και σανατόρια, όπου άρχισε να διαβάζει και να γράφει εντατικά. Στη διάρκεια της νοσηλείας του πέθανε η μητέρα και ο παππούς του, αλλά το 1951 γνώρισε την κατά 35 χρόνια μεγαλύτερη του Χέντβιγκ Σταβιάνιτσεκ, που παρέμεινε κοντά του ως το θάνατο της το 1984, στηρίζοντας τον ψυχικά και οικονομικά.

Ο Μπέρνχαρντ σπούδασε τραγούδι, σκηνοθεσία και υποκριτική στο Ζάλτσμπουργκ, ενώ ταυτόχρονα δούλεψε ως δημοσιογράφος σε αρκετές εφημερίδες. Από τη δεκαετία του ’60 αφοσιώθηκε ολοκληρωτικά στη λογοτεχνία και το 1963 εξέδωσε το πρώτο του, βραβευμένο, μυθιστόρημα Παγωνιά. Τα επόμενα χρόνια έγραψε με εξαιρετικά πυκνό ρυθμό πεζά (Ένα παιδί, Ο μίμος των φωνών, Το κρύο, Η αιτία) και θεατρικά έργα (Ο αδαής και ο τρελός, Ο θεατροποιός, Πριν τη σύνταξη, Minetti), για τα οποία τιμήθηκε με μια σειρά σημαντικών βραβείων στη χώρα του και στο εξωτερικό. Ωστόσο, οι συνεχείς επιθέσεις που εξαπέλυε από τα έργα του στην υποκρισία της αυστριακής κοινωνίας, προκαλούσαν συχνά οργισμένες αντιδράσεις και πολυάριθμες μηνύσεις.

Ένα χρόνο πριν το θάνατο του, ολοκλήρωσε το magnum opus του, Πλατεία Ηρώων. Η πρεμιέρα του στο Burgtheater δημιούργησε πολιτικό σάλο, αλλά το έργο συνάντησε θριαμβευτική υποδοχή από το κοινό και την κριτική.

Ο Μπέρνχαρντ πέθανε το 1989· στη διαθήκη του απαγόρευσε τη δημοσίευση και το ανέβασμα των έργων του στην Αυστρία.

Από το σκηνοθετικό σημείωμα

Written by admin on . Posted in Minetti (εκδοχή ΙΙΙ – «Ο Ηθοποιός»)

Minetti (εκδοχή ΙΙΙ – «Ο Ηθοποιός») – Από το σκηνοθετικό σημείωμα

Το έργο Minetti του Τ. Μπέρνχαρντ είναι μια πολυπρόσωπη παρωδία του Βασιλιά Ληρ του Σαίξπηρ, που ακροβατεί διαρκώς ανάμεσα στο γελοίο και στο τραγικό. Δεν είναι μονόλογος. Η ύπαρξη της Κυρίας με τα κόκκινα που βυθίζεται στο ποτό και την κατάθλιψη φλερτάροντας κάθε πρωτοχρονιά με την αυτοκτονία, της 17χρονης κοπέλας που εκδιώχτηκε από το σπίτι της ως σύγχρονη Κορντέλια, του ρεσεψιονίστ που αγωνίζεται ως ναυαγός μιας άλλης εποχής, να σώσει το των ελάχιστων αστέρων ξενοδοχείο του από την επέλαση των αφιονισμένων πελατών, του Νάνου που απόψε ντύθηκε ναύτης και που ο Minetti διαρκώς μπερδεύει με τον καλλιτεχνικό διευθυντή θεάτρου, είναι απολύτως απαραίτητη. Όπως και η παρουσία όλου του γελοίου και τρομακτικού περίγυρου. Γιατί όλοι και όλα έχουν τη θέση τους. Εξυπηρετούν το σκοπό τους. Συνυπάρχουν σαν ένα εξαιρετικά συμπαγές, ας πούμε ρεαλιστικό, τέχνασμα του συγγραφέα που δρομολογεί και μετατοπίζει τους σπινθήρες της σκέψης του θεατή, προς συγκεκριμένες σημασίες (ιδίως σε ένα κεντροευρωπαϊκό κοινό). Ακόμα δίνουν την ευκαιρία στο βασικό ήρωα, να «υπάρξει», να «φωτιστεί» και να ξεδιπλώσει πιο «φυσικά» και αβίαστα τις πολυδαίδαλες ατραπούς της διάνοιας του.

Είναι προφανές λοιπόν ότι εμείς σ’ αυτήν τη Γ’ εκδοχή δεν ανεβάζουμε το έργο του Τόμας Μπέρνχαρντ. Αυτό ίσως, κάπως, μπορεί και να το ακουμπήσαμε στις δύο προηγούμενες. Η ανάγκη μας αυτήν τη φορά, σε συνδυασμό με τις όποιες δυνατότητές μας, μας οδήγησαν στην εξής ιδέα: Να προσπαθήσουμε μέσα από την επιλεκτική χρήση, εκτενών και αυτούσιων αποσπασμάτων του κειμένου, να το υποστηρίξουμε και με διαφορετικές ενδεχομένως σημασίες.

Αναλάβαμε λοιπόν την ευθύνη να «παραβλέψουμε» όλα τα άλλα πρόσωπα (εκτός φυσικά του Minetti) και κάποιες από τις χωροχρονικές συντεταγμένες, που προτείνει το πλήρες κείμενο. Αντ’ αυτών θελήσαμε να εμπιστευτούμε τον ήχο, το φως αλλά και τη γενναιόδωρη σχέση, που αναπτύσσεται ανάμεσα στη φαντασία του ηθοποιού με το θεατή.

Ο στόχος μας; Να παρακολουθήσουμε την πνευματική κραυγή, ενός ταξιδιώτη του χρόνου – του ηθοποιού, που αγωνίζεται να υπάρξει και να αρθρώσει Λόγο,  δηλαδή ελευθερία και βούληση, ενάντια σε ένα μοχθηρό και πλήρως αντιπνευματικό περιβάλλον. Μοναδικό του όπλο μια βαλίτσα γεμάτη μνήμες από τα σπάνια πεπρωμένα που έζησε και τις πολύτιμες πίκρες που τον οδήγησαν απόψε εδώ, μπροστά μας.

Θα ήταν μεγάλη παράλειψη να μην ευχαριστήσουμε από καρδιάς, όλους όσοι συμμετείχαν με αυταπάρνηση ή βοήθησαν με οποιοδήποτε τρόπο – ακόμη και με ένα χαμόγελο – σ’ αυτήν την τετράχρονη περιπέτεια. Και φυσικά οφείλουμε τιμή στο σπουδαίο ηθοποιό και δάσκαλο που τόλμησε να γίνει μαθητής του μαθητή του: Τον Κύριο Δημήτρη Βάγια.

 

Ο σκηνοθέτης,

Πέτρος Ζηβανός

 

Ολόκληρο το κείμενο βρίσκεται στο πρόγραμμα της 3ης εκδοχής του «Minetti – Ο Ηθοποιός».

Η παράσταση

Written by admin on . Posted in Minetti (εκδοχή ΙΙΙ – «Ο Ηθοποιός»)

Minetti (εκδοχή ΙΙΙ – «Ο Ηθοποιός»)


Έναρξη 24 Απριλίου 2009 , αίθουσα Μάντεως Τειρεσία

Μετάφραση: Σωσσάνα Ιωαννίδου

(με την συνεργασία του Πέτρου Ζηβανού)

Σκηνοθεσία: Πέτρος Ζηβανός

Μουσική – Μοντάζ Βίντεο Εισόδου: Γιώργος Χούχος

Φωτισμοί: Ευγενία Σαρηπανίδου

Βοηθός Σκηνοθέτη : Λήδα Μπατσή

Κατασκευή μάσκας: Μάρθα Φωκά

Επιμέλεια Κειμένων : Τατιάνα Λιάνη

Σχεδιασμός Εντύπων : Βίκτωρ Γκουντάρας

Φωτογραφίες : Κώστας Παπαντωνίου

Διεύθυνση Παραγωγής : Γιάννης Γκουντάρας

Χειρισμός Κονσόλας ήχου : Ελένη Τηλικίδου

Χειρισμός Κονσόλας φωτισμού: Κωνσταντίνος Βουρλιώτης

 

ΜΙΝΕΤΤΙ : Δημήτρης Βάγιας

κεντρο θεατρικης ερευνας θεσσαλονικης